Nea efii nhwehwɛmu bi a kuw bi a wofi Shanghai Jiaotong Sukuupɔn mu yɛe mu bae no kyerɛ sɛ formic acid yɛ nsu mu nkwaadɔm a ɛyɛ mmerɛw a ebetumi ahu Alzheimer yare (AD) ntɛm. Nea wɔahu no betumi abue kwan ama nhwehwɛmu a nnipa pii ayɛ a ne bo nyɛ den na ɛyɛ mmerɛw. Oduruyɛfo Yifan Wang, Oduruyɛfo Qihao Guo ne ne mfɛfo tintim asɛm bi a wɔato din “Systematic Evaluation of Formic Acid in Urine as a New Potential Alzheimer’s Biomarker” wɔ Frontiers in Aging Neuroscience mu. Wɔ wɔn asɛm no mu no, akyerɛwfo no de baa awiei sɛ: “Formic acid a ɛwɔ nsu mu no wɔ nkate a ɛkyɛn so ma nhwehwɛmu a wɔyɛ ntɛm a wɔde hwehwɛ Alzheimer yare no mu... Sɛ wohu Alzheimer yare no ho biomarkers wɔ nsu mu a, ɛyɛ mmerɛw na ɛho nhia pii. Ɛsɛ sɛ wɔde ka nnuruyɛ mu nhwehwɛmu a wɔyɛ daa wɔ wɔn a wɔn mfe akɔ anim ho.”
Nhoma akyerɛwfo no kyerɛkyerɛ mu sɛ AD, adwenemhaw a abu so sen biara no yɛ nea adwene ne nneyɛe a ɛyɛ mmerɛw nkakrankakra. Nneɛma atitiriw a ɛde AD ba no bi ne extracellular amyloid β (Aβ) a ɛboaboa ano wɔ ɔkwan a ɛnteɛ so, neurofibrillary tau tangles a ɛboaboa ano wɔ ɔkwan a ɛnteɛ so, ne synapse a ɛsɛe. Nanso, kuw no toaa so sɛ, “wɔnte nea ɛde AD yare no ase yiye.”
Alzheimer yare no betumi akɔ so a obiara renhu kosi sɛ ɛbɛkyɛ dodo sɛ wɔbɛsa. Nhoma akyerɛwfo no ka sɛ: “Ɛyɛ yare a enni sabea a ɛkɔ so na ɛyɛ anifere, a ɛkyerɛ sɛ ebetumi anya nkɔso na atra hɔ mfe pii ansa na adwene mu yare a ɛda adi pefee ada adi.” "Ɔyare no mfiase ba ansa na adwenemhaw a wontumi nsakra no aba, a ɛyɛ sika kɔkɔɔ mfɛnsere a wɔde wɔn ho gye mu na wɔsa. Enti, ɛfata sɛ wɔyɛ nhwehwɛmu kɛse wɔ Alzheimer yare a edi kan wɔ wɔn a wɔn mfe akɔ anim mu."
Bere a nhyehyɛe ahorow a wɔde hwehwɛ yare no mu pii boa ma wohu yare no ntɛm no, akwan a wɔfa so hu yare no mprempren no yɛ den dodo na ne bo yɛ den dodo sɛ wɔbɛyɛ nhwehwɛmu a wɔyɛ no daa. Positron emission tomography-computed tomography (PET-CET) tumi hu Aβ a ɛwɔ hɔ ntɛm, nanso ne bo yɛ den na ɛma ayarefo nya mframa a ano yɛ den, bere a biomarker nhwehwɛmu a ɛboa ma wohu Alzheimer yare no hwehwɛ sɛ wɔtwe mogya a ɛkɔ nipadua mu anaasɛ wɔtow akyi berɛmo mu na ama wɔanya amemene mu nsu, a ebia ɛbɛyɛ nea ɛyɛ abofono ama ayarefo.
Nhwehwɛmufo no hyɛ no nsow sɛ nhwehwɛmu pii ada no adi sɛ wobetumi ahwehwɛ ayarefo mu ahwɛ sɛ ebia AD ho biomarkers a ɛwɔ nsu mu anaa. Nsu mu nhwehwɛmu no nyɛ nea wɔde hyɛ nipadua mu na ɛyɛ mmerɛw, na ɛma ɛyɛ nea eye ma nnipadɔm nhwehwɛmu. Nanso bere a nyansahufo adi kan ahu nneɛma a ɛma obi nya AD wɔ nsu mu no, emu biara mfata sɛ wobehu yare no mfiase, a ɛkyerɛ sɛ sika kɔkɔɔ mfɛnsere a wɔde sa yare ntɛm no da so ara yɛ nea wontumi nhu.
Wang ne ne mfɛfo adi kan asua formaldehyde ho ade sɛ ade a ɛkyerɛ sɛnea obi te Alzheimer yare no wɔ nsu mu. Wɔka sɛ: “Nnansa yi mfe mu no, wɔahu sɛ formaldehyde a ɛkɔ nipadua no mu a ɛnyɛ ne kwan so no yɛ nneɛma atitiriw a ɛma obi ntumi nhu ade yiye esiane mfe a obi adi nti no mu biako.” “Yɛn nhwehwɛmu a atwam no bɔɔ amanneɛ sɛ abusuabɔ bi da formaldehyde dodow a ɛwɔ nsu mu ne adwene mu dwumadi ntam, na ɛkyerɛ sɛ formaldehyde a ɛwɔ nsu mu yɛ biomarker a ebetumi ama wɔahu AD ntɛm.”
Nanso, wobetumi anya nkɔso wɔ formaldehyde a wɔde di dwuma sɛ biomarker a wɔde hu yare no ntɛm no mu. Wɔ wɔn nhwehwɛmu a wotintimii nnansa yi mu no, kuw no de wɔn adwene sii formate, ade a ɛma formaldehyde yɛ adwuma so sɛnea ɛbɛyɛ a wobehu sɛ ɛyɛ adwuma yiye sɛ biomarker anaa.
Ná nnipa 574 na wɔyɛɛ nhwehwɛmu kuw no, a ayarefo a wɔwɔ Alzheimer yare a ɛsono sɛnea emu yɛ den, ne wɔn a wɔde wɔn ho hyɛɛ mu a wɔwɔ apɔwmuden a wɔde wɔn ho hyɛɛ mu a wɔwɔ adwene mu apɔwmuden ka ho. Nhwehwɛmufo no yɛɛ wɔn a wɔde wɔn ho hyɛɛ mu no nsu ne mogya mu nhwehwɛmu de hwehwɛɛ nsonsonoe a ɛwɔ nsu mu biomarkers mu na wɔyɛɛ adwene mu nhwehwɛmu. Wɔkyekyɛɛ wɔn a wɔde wɔn ho hyɛɛ mu no mu akuw anum a egyina wɔn yare a wohui so: nnipa 71 a wɔn adwene mu yɛ wɔn naa (NC) 101, adwene mu ɔhaw a emu nyɛ den biara nni hɔ (CINM), adwene mu yare a ɛnyɛ den 131, adwene mu yare a emu nyɛ den (MCI) nnipa 158, ne 113 a wɔwɔ BA. .
Nhwehwɛmu no hui sɛ formic acid dodow a ɛwɔ nsu mu no kɔɔ soro kɛse wɔ Alzheimer yare akuw no nyinaa mu na ɛne adwene mu ɔhaw a ɛkɔ fam no wɔ abusuabɔ bere a wɔde totoo wɔn a wɔhwɛ wɔn a wɔwɔ apɔwmuden ho, a kuw a wɔn adwene so tew mfiase no ka ho no. Eyi kyerɛ sɛ ebia formic acid bɛyɛ biomarker a ɛyɛ mmerɛw ma AD mfiase. Wɔkae sɛ: “Wɔ nhwehwɛmu yi mu no, yɛbɔ amanneɛ nea edi kan sɛ formic acid dodow a ɛwɔ nsu mu no sesa bere a adwene no so tew no.” “Nsu mu formic acid ada no adi sɛ ɛyɛ adwuma soronko wɔ AD a wohu mu. Nea ɛka ho no, nsu mu formic acid kɔɔ soro kɛse wɔ kuw a wohu SCD no mu, a ɛkyerɛ sɛ wobetumi de nsu mu formic acid adi dwuma de ahu AD ntɛm.”
Nea ɛyɛ anigye no, bere a nhwehwɛmufo no yɛɛ nsu mu formate dodow a wɔde kaa mogya mu Alzheimer biomarkers ho no, wohui sɛ wobetumi akyerɛ sɛnea yare no bɛkɔ so wɔ ayarefo mu no pɛpɛɛpɛ. Nanso, nhwehwɛmu foforo ho hia na ama wɔate abusuabɔ a ɛda Alzheimer yare ne formic acid ntam no ase.
Nanso, akyerɛwfo no de baa awiei sɛ: “Ɛnyɛ sɛ wobetumi de nsu mu formate ne formaldehyde dodow adi dwuma de akyerɛ nsonsonoe a ɛda AD ne NC ntam nko, na mmom wobetumi ama plasma biomarkers a ɛkyerɛ AD yare no fã no nkɔmhyɛ pɛpɛɛpɛ nso atu mpɔn. potential biomarkers for diagnosis”.
Bere a wɔde bɛkyerɛw: May-31-2023